Gotowa waga samochodowa z pomostem betonowym na placu zakładu

Wagi samochodowe od strony inwestora

Waga samochodowa jest jedynym urządzeniem na placu, którego wskazanie trafia wprost na fakturę. Poniżej opisujemy, co realnie decyduje o jej doborze, ile kosztuje pomyłka na etapie projektu i jakie parametry warto ustalić przed pierwszą rozmową z wykonawcą.

24 m
Maksymalna długość pomostu
100 t
Górna granica nośności
25 mies.
Ważność legalizacji
2 dni
Typowy montaż pomostu

Do czego naprawdę służy waga samochodowa

Rozróżnienie, od którego zaczyna się każdy sensowny projekt, brzmi: czy waga ma służyć do kontroli wewnętrznej, czy do rozliczeń handlowych. To nie jest formalność. Waga używana do kontroli własnej może być urządzeniem dowolnej klasy, bez cechy legalizacyjnej, i nikt nie zakwestionuje jej wskazań. Waga, na podstawie której wystawiasz fakturę albo przyjmujesz surowiec od dostawcy, podlega metrologii prawnej i bez aktualnej legalizacji nie ma prawa pracować w obrocie.

Druga rzecz to charakter ruchu. Skup złomu, który przyjmuje sześćdziesiąt pojazdów dziennie w oknie od siódmej do jedenastej, potrzebuje zupełnie innej organizacji stanowiska niż zakład produkcyjny z dwunastoma ważeniami rozłożonymi na całą dobę. W pierwszym przypadku problemem staje się kolejka i czas obsługi jednego pojazdu, w drugim - dostępność wagi poza godzinami pracy biura.

Cztery parametry, które ustala się na początku

Długość robocza pomostu

Dobiera się ją do najdłuższego zestawu, który ma zmieścić się na platformie w całości, plus zapas manewrowy. Samochód solo i większość wywrotek mieszczą się na 12 metrach. Zestaw ciągnik siodłowy z naczepą wymaga 16 do 18 metrów. Ciągnik rolniczy z dwiema przyczepami albo transport ponadnormatywny to już 21 do 24 metrów, a przy nietypowych ładunkach wykonuje się platformy o długości 30 metrów i większej.

Częsty błąd polega na oszczędności rzędu kilkunastu procent na etapie zakupu przez skrócenie pomostu o jedno przęsło. Skutkiem jest ważenie osiowe zamiast całopojazdowego, czyli dwa przejazdy zamiast jednego, wydłużenie obsługi i większy błąd pomiaru.

Nośność

Standardem dla ruchu drogowego jest 60 ton, co z zapasem pokrywa dopuszczalną masę całkowitą zestawu 40-tonowego. Przy transporcie kruszyw, maszyn budowlanych i ładunków ponadnormatywnych schodzi się do konstrukcji o nośności 80 ton i wyżej, aż do 100 ton w wykonaniu specjalnym. Osobno definiuje się dopuszczalny nacisk na oś, bo to on, a nie masa całkowita, niszczy pomost przy ciężkim sprzęcie gąsienicowym.

Konstrukcja pomostu

Do wyboru są trzy warianty: stalowy, betonowy i mieszany. Beton lepiej znosi całodobowy ruch, jest odporniejszy na korozję i mniej reaguje na wahania temperatury, ale wymaga fundamentu i praktycznie zostaje tam, gdzie go postawiono. Stal jest lżejsza, nie potrzebuje klasycznych fundamentów przy wersji najazdowej i daje się rozebrać oraz przewieźć na inny plac. Szczegóły obu rozwiązań opisaliśmy osobno w opracowaniach o wadze betonowej i wadze stalowej.

Sposób posadowienia

Wersja zagłębiona licuje z poziomem placu. Nie zabiera miejsca na manewry, pozwala wjechać z dowolnej strony i sprawdza się na ciasnych terenach, ale wymaga wykopu, kanału i konsekwentnego odwodnienia. Wersja wyniesiona stoi ponad poziomem placu i potrzebuje najazdów po obu stronach, czyli kilkunastu metrów prostego odcinka. Jest tańsza w przygotowaniu terenu i prostsza w utrzymaniu zimą, bo woda i błoto spływają z platformy. Więcej w opracowaniu o wadze najazdowej.

Typy wag w zależności od zadania

Porównanie typów wag samochodowych i przemysłowych
TypTypowe zastosowanieNośnośćLegalizacja w obrocie
Waga pomostowa zagłębionaSkupy, zakłady produkcyjne, terminale60-100 tTak
Waga pomostowa najazdowaKopalnie kruszyw, place tymczasowe60-80 tTak
Waga osiowa stacjonarnaKontrola nacisków przy bramie20-40 t na ośWarunkowo
Waga osiowa przenośnaKontrola przeciążeń, służby, budowy10-20 t na ośNie
Waga kolejowa w torzeBocznice, zakłady z transportem szynowym150 tTak
Waga niskoprofilowaMaszyny budowlane i rolnicze30-60 tTak

Wybór między wagą pomostową a osiową nie jest kwestią budżetu, tylko celu pomiaru. Waga pomostowa podaje masę całkowitą i tylko ona nadaje się do rozliczeń. Waga osiowa mierzy nacisk pojedynczych osi i służy przede wszystkim do sprawdzenia, czy pojazd nie wyjedzie na drogę publiczną przeciążony. Opisaliśmy to szerzej w opracowaniu o wagach osiowych.

Co wpływa na koszt całkowity

Cena samego urządzenia to zwykle mniej niż dwie trzecie inwestycji. Reszta rozkłada się na roboty ziemne, fundament, odwodnienie, przyłącze elektryczne, okablowanie, przygotowanie stanowiska pod terminal oraz pierwszą legalizację. Przy wersji zagłębionej udział robót budowlanych rośnie, przy najazdowej maleje, ale pojawia się koszt utwardzenia stref najazdowych.

  • Roboty ziemne i fundament - zależne od nośności gruntu i poziomu wód gruntowych
  • Odwodnienie liniowe i separacja piasku - element najczęściej pomijany w tanich ofertach
  • Zasilanie 230 V z uziemieniem, ochroną przepięciową i opcjonalnym UPS
  • Trasy kablowe w peszlach, studzienki serwisowe i zapas przepustów na przyszłość
  • Legalizacja pierwotna i przygotowanie stanowiska do czynności urzędowych
  • Automatyka: szlabany, sygnalizacja, identyfikacja pojazdów, terminal kierowcy

Koszty eksploatacji są przewidywalne: przegląd okresowy, kalibracja wzorcami masy raz na sześć do dwunastu miesięcy w zależności od intensywności pracy oraz ponowna legalizacja co 25 miesięcy dla wag nieautomatycznych.

Przebieg typowej inwestycji

Wizja lokalna i analiza potrzeb

Ustalenie zastosowania, typów pojazdów, natężenia ruchu i wymaganej klasy dokładności. Sprawdzenie rzędnych, nośności podłoża i kolizji z istniejącymi instalacjami.

Karta doboru i koncepcja

Długość i nośność pomostu, rodzaj czujników, elektronika, oprogramowanie oraz zakres automatyzacji zapisane w formie pisemnej z wariantami do wyboru.

Przygotowanie terenu

Wykop lub utwardzenie, fundament, odwodnienie, trasy kablowe i miejsce na szafę sterowniczą. Etap, który przesądza o żywotności całej instalacji.

Montaż konstrukcji

Posadowienie segmentów pomostu, montaż czujników tensometrycznych, podłączenie miernika i skrzynki połączeniowej. Przy pomostach prefabrykowanych zwykle jeden lub dwa dni.

Kalibracja i legalizacja

Obciążenie wzorcami masy, regulacja, ocena zgodności i czynności urzędowe zakończone naniesieniem cech legalizacyjnych.

Szkolenie i przekazanie

Instruktaż obsługi, konfiguracja słowników kontrahentów i asortymentów, ustawienie raportów oraz integracja z systemem ERP lub WMS.

Sygnały, że projekt jest przygotowany źle

Kilka rzeczy widać jeszcze przed podpisaniem umowy. Oferta, która nie wymienia klasy dokładności ani działki legalizacyjnej, opisuje urządzenie, a nie system pomiarowy. Brak pozycji na odwodnienie przy wadze zagłębionej oznacza, że pierwsze roztopy zaleją kanał. Łuk drogi wewnętrznej bezpośrednio przed najazdem wymusza wjazd pod kątem, co powoduje uderzenia w odbojnice i przyspiesza rozregulowanie czujników.

Zapytanie ofertowe w pięciu punktach

Podaj najdłuższy zestaw w Twojej flocie, maksymalną masę całkowitą, liczbę ważeń w godzinie szczytu, informację czy pomiar służy do rozliczeń handlowych oraz zdjęcie lub szkic miejsca z zaznaczonym kierunkiem ruchu. Na tej podstawie da się przygotować porównywalne oferty.

Pytania i odpowiedzi

Najczęstsze pytania

Czy waga samochodowa musi mieć legalizację?

Tylko wtedy, gdy jej wskazania służą do rozliczeń handlowych, czyli do wystawiania faktur, przyjmowania surowca od dostawcy albo sprzedaży towaru na masę. Waga używana wyłącznie do kontroli wewnętrznej legalizacji nie wymaga. Dla wag nieautomatycznych okres ważności legalizacji ponownej wynosi w Polsce 25 miesięcy.

Ile trwa budowa wagi samochodowej?

Sam montaż pomostu z segmentów prefabrykowanych zamyka się zwykle w jednym lub dwóch dniach. Decydujący jest etap wcześniejszy: roboty ziemne, fundament i dojrzewanie betonu. Realny czas od podpisania umowy do pierwszego ważenia to najczęściej cztery do ośmiu tygodni, zależnie od warunków gruntowych i pory roku.

Czy wagę można później przenieść w inne miejsce?

Konstrukcje modułowe, zwłaszcza stalowe w wersji najazdowej, dają się rozebrać i zmontować ponownie na innym placu. Po przeniesieniu konieczna jest ponowna legalizacja, bo cechy tracą ważność wraz ze zmianą stanowiska. Przy pomostach betonowych zagłębionych przeniesienie jest technicznie możliwe, ale rzadko opłacalne.

Jaka dokładność jest realna przy wadze samochodowej?

Typowa waga samochodowa pracuje w klasie dokładności III z działką legalizacyjną od 10 do 50 kg, zależnie od zakresu ważenia. Przy nośności 60 ton działka 20 kg jest rozwiązaniem spotykanym najczęściej. Na rzeczywisty błąd wpływa też stan podłoża, czystość gniazd czujników i to, czy pojazd stoi w całości na pomoście.

Czy waga może pracować bez operatora?

Tak. Zestaw terminala kierowcy z ekranem dotykowym, identyfikacji RFID lub rozpoznawania tablic rejestracyjnych, szlabanów i oprogramowania kolejkującego pozwala obsłużyć ruch w trybie całodobowym. Rozwiązania automatyki opisaliśmy w opracowaniu o elektronicznych wagach samochodowych.

Nie wiesz, jaka waga sprawdzi się na Twoim placu?

Opisz rodzaj działalności, najdłuższy zestaw w Twojej flocie i warunki terenowe. Wskażemy właściwe opracowanie i wykonawcę.